front cover |
Save page Remove page | Previous | 1 of 4 | Next |
|
small (250x250 max)
medium (500x500 max)
large ( > 500x500)
Full Resolution
|
This page
All
Subset |
Loading content ...
SANTEE, NEBRASKA.
Taku WaSte Okiya.
Taku Sica Kipajin
f. b. riggs, publisher
VOLUME LVII NUMBER 9
November, 1928
WOKAJUJU KASPAPI SAKPE
ANPETU OYKAPI
He wan Etna eciyapi kin he maka akan i-
hankeya taku wanji on wokokipe. He kin he
napope sa (volcano) qa makoce he tukte en
yanke cin Rome makoce qa Sicily wita kin
hetu. Unkan nakaha ake he kin he napopa,
qa etanhan inyan Sdo (lava) kin mini iyecen
aiyolipeya nina hiyu oyakapi. Paha napopa
kin de hektakiya waniyetu 259 hehanyan nina
hca hececa Sni. Heon oyate hen unpi kin
wanna icimana he kiu he ake napope kte Sni;
wanna he ta kecinpi. He kin he hepiya-ma-
koce kin nina owoju, maka iyotan waste hca
heca heon. Oyate kiu he hepiya kin wakan-
takiya ticah-ayapi qa hena ekta owoju kagapi. Unkan nakaha hena owancaya iuyan-Sdo
kin on maka kiu amuitau iyecen hiyu, he ihu-
kuya ekta, qa owoju kin maga iyutapi kektopawinge ota akan wawihangya qa nakun tipi
qa can owasin iuyan-Sdo kin on huhnaga.
Hecen oyate hen unpi token tancan niiciyapi
kta he ohua owasin napapi, qa opawinge ota
taku yuhapi owasinsin okiwihaukepi oyakapi.
Nakaha anpetu touaua he ehan Atlantic mi-
niwanca ekta, Virginia makoce kin iwiyohin-
yanpata kin ekta, witawata wan mini mahen
iyaya qa wicaSta opawinge sam iyeya lninin-
tapi oyakapi. Wata kin he New York etanhan iyaye kta he ehan wata en itancanpi hena
wata kin tanye hca amdezapi Sni, wancake iyayapi. Wata tiyopa kuya kin hena sutaya na-
takapi sni (yuotinzapi Sni) heon tohan tate
waSaka hihunni kin wancake tiyopa kin hena
ohna token okihika mini kiu hiyu qa hececa
kin sdonyapi Sni ihnuhanna wanua watakina
tanbdaskaya kptanyan ya qa oliankoya miui
ojudau aya eSta token han okihipi Sni. Ho,
wicaSa ota taku econpi kta itokam taku kin
owasin tanyan amdezapi qa iwauvakapi ece
qa wicaSa onge iS toketuya kasta taku owasin
itonpeSniyan waeconpi ece, qa he eciyatanhan
woakipe kin de iyececa taku awihnuni yvikan
ece.
Dehan oyate kin taku sanpa onspeayapi kin
he hekta taku ota taku Sui iyeeeu ituya elipe-
yapi ece, qon hena patanpiunkauS etanhan taku od iwaSte kta, he nina awacinpi. Woju
wicasa kin hena tohan ptauyetu woksapi yustanpi eca wancake ptewannyanpi wamnaheza
hu maga kin akan oyuSka iyaye wicayapi qa
magahu kin tohanyan temyapi. Qa ota hece-
hnana maga en han ecen wetu makayumdupi
iyehautu eca hena iyoyasin makayumdupi eca,
wamnaheza hu maga en aynmdupi he maka
kin kitauna iyuwaSte he heeetu. Tuka wanna
maga-hu kin he etauhaa taku obe otakiya on
iwaSte qa paganpica Sni kiu he iyeunyanpi.
Woju-wicasta kin wanna dehan maga hu kin
hena otonwewokage tipi ekta wiyopeyapi.
Tuwe opetonpi kin hena iS magarhn kin etanhan wowapi mnihuha obe ota kagapi. Nakun
nina Soka caumdaska iyeeeu eanibakse on ba-
ksapi hehanyan kagapi.
Nakun sanpa taku dena wamnaheza hu kin
etanhan kagapi: pejuta, widudye, tipi iyowa,
qa tiiyowa wiyakpa, qa nakun taku napope
kta-(explosives) deuakeca kagapi. Unkan ake
sanpa wahuwapa-hu kin he etanhan taku tona
on kagapi kta wanua iyeyapi. Wahuwapahu
kin he etanhan mniwaStemna-(perfumes) kagapi, omnapi waste onjinjintka wahca iyecen
wastenma. Nakun woyute akan on wastem-
nayapi kta obe tona on kagapi. Nakun etanhan taku janjan okaStanpi kagapi qa he ma-
plein eyapi, de etanhan caiihanpitiktica wamnaheza on kagapi (corn-syrup.) untapi kin en
maplein onge cistinna aounkaStanpi kinhan
caiiliasancanhanpi, maple-syrup, omnapi qa
i ekta utapi kin hee kta. Corn-syrup, epa.
Hena wamnaheza etanhan kagapi e owasin
sdonunyanpi. Hehan corn-cob, iS etanhan
canhasau-canhanpi mua kin he iyececa hca
kagapi. Hecen nopin icioahi unyanpi kinhan
wanna maple-syrnp he ee. Maple syrup heca
hca canhasau (hard maple tree) etanhan kagapi kin he oopeton tehika. Tuka tuwp owasin wamnaheza icaliya okihipi. Heon wanna
tuwe owasin maple-syrup waSakana, wamnaheza na huwapa on kagapi kin he yuha unkokihipi kta.
Skanskau-wapazopi, (moving-picture) dehan obe teca kagapi qa wicasta SkanSkan wi-
eapazopi hena ia Skanpi okihipi, qa he token
kagapi kin wicite okagapi (photograph) heca
kin taku wan-(celluloid) eyapi heca akan okagapi qa hena inahomni (machine) ohna inyan-
ke kiyapi. Unkan nakaha ake taku teca wan
tokatakiya unhapi kte cin he dee. Unkiyepi
owasin uutipi mahen tiuuaptau akan iteowapi
wicunynhapi kta qa hena taku econpi qa token
i a Skanpi hena naunhonpi qa wanyaka unkokihipi kta. Token econpi kin, (camera) on wicite okage heca wanji decen econpi kta. Camera kiu he tuktetu wan tapaskatapi kin wanna
aetoptaya hca ehdepi qa maza (wire) wan en
aikoyag yapi kta. Dnkan maza wire camera
etanhan kin he tamoSkate kin he token Skanpi
kiu icu qa iyayeya okihi qa uakuu iconhan
wicaho owasin koya icu qa tate(air)ohna ij'aye
kiye kta. De iconhan tuwe mazacodan on
wanahonpi (radio) tawa inyaugkiye kinhan
iye ti mahen tiunaptan akan tapa Skatapi kin
qa token wicaho tanin Skanpi hena naliou qa
wanyag yanke kta okihi.
Nakaha aSkatuyedan Philippine wita kin he
akan tate ohitika waSaka wan iyaya, tipi ota
ihangya qa wicaSta kektopawinge, wikcemna
tiwahe akiwihnunipi. Canieipawega-sa, Red
Cross, okodahiciye kin wawokiyapi kta en nina skanpi.
Nakaha ake South America wiyohpeyatan-
ban miniwanca kahda kin ekta Chili makoce
kin he en makaskauskan iyotan tanka wan
yuhapi qa otonwe wan Talca eciyapi kin he
ataya owihanke. Otonwe kin he wicaSta kektopawinge wikcemna yamni sanpa Sakpe ki-
piya en unpi tuka.
America makoce kin anpetu owaStecaka
waSteSte unyuhapi iconhan is miniwanca iyu-
weh-tanhau anpetu Sigsica, oSicecaka yuhapi.
England makoce kin he en tate ohitika wasaka
heca akan iyaya qa wicasta wikcemna topa
wicakte nakun miniwanca ohuta kahda kin en
witawata cikeistina ota kamdeca qa wotehi
yuhapi.
Wowapi Wakan Onspeiciciyapi
Wowapi-otoksu ohna wowapi wakan onspeiciciyapi kta yuganpi. Heon tona heca-
nonpi kin wanna woonspe kin wanyahdakapi kta, woonspe, lesson, tukte he' ehake iyacu
wanna yakage qa hiyuyaye kta, qa duhe Sui kiuhan unkoyakidakapi kta, hecen teca
wanji unnicupi kta. Tuwe wowapi kage kta decen ojuha akan owa kta.
ReO. John Wright, Santee, Nebraska.
America makoce kin de akan wicaSta kektopawinge tanka hca (a million) henakeca
makaoqe (mines) en htanipi, qa maka niahe-
tanhan taku icupi kin hena wicasa owasin un-
kowajapi qa unkiwastepi, qa wicaSa kin hena
cokadan unnipi kta unkokihipi sni. Tohan
hemani en unkopapi kinhan mazacanku iu-
yanke cin he uiakacahdi (coal) un iuyanka qa
hena wicaSa maka mahetu ekta oqapi qa icupi
heca. qa unkiye wowidag unyanpi ece.
Nakan taku kasta ohna dehan omaunnipi
kin canpahmihma qais iyecinka-inyanka akan
omaunnipi qa hena maza tona on kagapi kin
owasin maka mahen qapi qa icupi heca..
Heon taku untapi qa kounyakapi kin hena
tohan en eunwacinpi kinhan hena owasin hca
hemani owatokSu qaiS canpahmihma nakun
iwatokSn obe owasin hena ou token iyopta qa
kicanyanpi kin hena tokiyatanhan okihipi qa
u kin he wicasta makaoqe en htanipi (miners)
heciyatanhan, qa hena wie.unkiksuyapi kta
wan hen yanka. Token on, icin maka oqe
maka mahen htanipi wicohan kin he ihankeya
wicohau tehika qa wokokipe heca eSta, wicasta dena katinyan htanipi unkiyepi on. Unkan makoce unkitawapi kin de en omaka wanji eca wicasa maka oqe en htanipi kin etanhan
kektopawinge opnwinge-nom sam opawinge
Sahdogan, 2800 henakeca wicohan kin de on
tapi ece qa tona un tonpi kin hena kektopawin-
ge-opawiuge nonpa henakeca makaoqe mahen
htanipi kiu on kiunnipi.
Makoce waziyata en unkanpi kin anpetu
waSteste unhapi, anpetu owaStecaka unkeyapi,
iconhan makoce itokaga ekta nina anpetu
sigsica yuhapi on nina kakijapi. Missouri,
Kansas, qa Oklahoma makoce dena akan mag-
aju nina ota qa makoce de en wakpa owasin
qa makoce kuya kin hena nakun owasin akan
mnitan iyaya qa wiconihinciye. WicaSta ota
miniu tapi qaiS token iyayapi tanin Sni kektopawinge tona tipi nakiSnapi qa okiwihaukepi.
CHRISTMAS CAN EHDEPI
Mitakuyepi Jesus tonpi anpetu wokiksuye
Christmas wanua ake ikiyedan unyanpi, qa
Dakota tipi wakan owasin Christmas can
ehdepi ecouqupi kta on wicohau he awicake-
han woyuonihan qa wacinyanpi on waecou-
qonpi kta. Heon oan ehdepi wicohan, can kin
he taku iyacinpi he awauncinpi kta qa en taku
tona ayepica otkeyapi kta qa nakun wowiha-
haya se econqonpi kte Sni, dena amdesya econpi kta waste. Otokaheya wanna Dakota tipi
wakan yukan okodakiciye womnaye tauka kagapi, owote tanka, oau akan wotkeyapi ota qa
tanka, woyuha tankinkiuyan otkeyapi.
Ehanria tukte en can ehdepi qa wotkeyapi
akan caje owicawapi hena tuwa cincapi caje
sdou wicayapi Sni kin heon atkuku cajepi hena
ohna owapi qa decen eyapi keyapi. Wanna
koSkanaka wolipapi kta nom inajinpi oa uma
wanna heya: MaStiuca cinca eya. Iconhan
uma kin iS Sunktokca cinca eya. Ake uma
kiu Siukpe cinca eya. Iconhan uma kin
Hoka cinca eya. Qa ake uma Hinhan cinca
eya. Tka iconhan uma kin ho wankantuya hcin
Kangi ciuca eya, ca tuweni inina yanke Sni
tipi wakan ojuna yankapi iyuha ihapi oyakapi. Christmas tree apiyapi token oiyokipi
kta taku wiyakpakpa ou piyapi qa taku wanji
eu otkeyapi iyecetu heceena econpi kinhan
waste.
Porcupine, S. D., Oct. 30, 1928. Wawokiya
Cistinna omniciye qa oitancan apiiciyapi.
Itaucan Avis Kills-crow, okihe Jessie Yellow-
bull, mazaska-awanyaka Lula Eagle-right,
wowapi kaga Annie Lone-hill, wamnayanpi
Delia Warbounett na Cicelia Moose, inayanpi
kin Lizzie Jackson hee. Wocekiye on unyeksuyapi kta. Lizzie Jackson.
Object Description
| Title | Iapi Oaye (Santee, Nebraska), 1928-11 |
| Edition | Volume 57, Number 9 |
| Date of Creation | 1928-11 |
| Publishing Agency | Alfred Longley Riggs (Santee, Nebraska) |
| Language | Dakota |
| Minnesota Reflections Topic | American Indians |
| Item Type | Text |
| Item Physical Format | Newspapers |
| Formal Subject Headings |
Indians of North America Community newspapers Indians of North America -- Newspapers Dakota Indians Dakota language |
| Locally Assigned Subject Headings | Dakota language; Indian missions; Dakota Indians; Presbyterian Church--Mission--Periodicals; Dakota Indians--Periodicals |
| State or Province | Nebraska |
| Country | United States |
| Contributing Organization | Synod of Lakes and Prairies, 2115 Cliff Drive, Eagan, MN 55122 |
| Rights Management | This document may be reproduced and used freely for educational purposes without written permission. However, in order to use the digital reproductions for any other reason, users must have the express written consent of the Synod of Lakes and Prairies, 2115 Cliff Drive, Eagan, MN 55122. |
| Local Identifier | lak1105 |
| LCCN | unk84153202 |
| Fiscal Sponsor | Grant provided to the Minnesota Digital Library Coalition through the Library Services and Technology Act (LSTA) and the State Library Services and School Technology unit of the Minnesota Department of Education. |
Description
Tags
Comments
Post a Comment for front cover